Właściwości i rola filmu łzowego

Film łzowy powleka gałkę oczną i jest po niej mechanicznie rozprowadzany dzięki stałemu, bezwiednemu mruganiu. Aby gałka oczna została pokryta warstwą filmu łzowego efektywnie, muszą być spełnione trzy warunki:

  • prawidłowy odruch mrugania,
  • ścisły kontakt między zewnętrzną powierzchnią oka a powiekami,
  • prawidłowy nabłonek rogówki,


Prawidłowy film łzowy składa się z trzech warstw:

  • wodnistej, wydzielanej przez gruczoły łzowe,
  • śluzowej wydzielanej przez komórki kubkowe spojówki,
  • tłuszczowej wydzielanej przez gruczoły łojowe Meiboma.

Każda z tych warstw odgrywa bardzo ważną rolę w ochronie gałki ocznej.

Powłoczka tłuszczowa stanowi warstwę zewnętrzną filmu łzowego. Utrudnia ona odparowywanie łez, utrzymuje stabilność filmu łzowego oraz umożliwia „poślizg” podczas ruchów gałki ocznej. Jej grubość zwiększa się podczas wzmożonego mrugania i zmniejsza przy rzadkim mruganiu. Niedobór tej warstwy predysponuje do powstania zespołu suchego oka wywołanego nadmiernym wyparowywaniem łez.

Środkowa warstwa wodna składa się głównie z wody, elektrolitów, mucyny oraz białka. Odpowiada za właściwe nawilżenie nabłonka rogówki oraz za dostarczenie do niego tlenu. Dzięki obecności w swym składzie mi.in immunoglobuliny A wykazuje ona właściwości przeciwbakteryjne, a tym samym wpływa na dezynfekcje powierzchni oka. Jej zadaniem jest także usuwanie zanieczyszczeń i czynników szkodliwych z powierzchni gałki ocznej oraz utrzymywanie gładkiej powierzchni optycznej poprzez eliminowanie drobnych nieregularności przedniej powierzchni rogówki.

Wewnętrzna komponenta śluzowa pozwala na ścisłe przyleganie i utrzymywanie się filmu łzowego na powierzchni rogówki. Niedobory w warstwie śluzowej mogą być cechą zarówno niedoboru wody, jak i stanów nadmiernego jej wyparowywania. Film łzowy musi mieć odpowiedni skład i być wytwarzany we właściwej ilości, aby oczy były prawidłowo odżywiane i utrzymywane w dobrej kondycji.

Pojawienie się nieprawidłowości w którejkolwiek z trzech wymienionych wyżej warstw prowadzi do wystąpienia objawów zespołu suchego oka.

W sytuacji takiej możemy wspomagać nasze oczy stosując preparaty nawilżające tzw. ”sztuczne łzy”, najlepiej te, które nie posiadają konserwantów (np. Starazolin HydroBalance)

Konsultacje medyczne: dr med. Maria Lewandowska Furmanik