Dolegliwości oczu

Najczęstsze dolegliwości ze strony oczu obejmują:

  • zaczerwienienie oka,
  • uczucie pieczenia,
  • wrażenie ciała obcego na powierzchni oka,
  • ból,
  • swędzenie,
  • łzawienie,
  • uczucie suchości,
  • pogorszenie widzenia.

Objawy te są niecharakterystyczne, mogą występować zarówno w przebiegu zapaleń powierzchni oka, zespołu suchego oka, zaburzeń refrakcji czy niewyrównanej wady wzroku. Ważne jest, aby wcześnie zdiagnozować czy powyższe dolegliwości spowodowane są schorzeniami niezagrażającymi utratą widzenia albo takimi, które mogą do niej prowadzić. Początkowe, niecharakterystyczne objawy niektórych chorób okulistycznych mogą być przez chorego lekceważone, prowadząc do poważnych następstw. Ból przypisywany zapaleniu spojówek, może być pierwszym objawem zapalenia rogówki czy tęczówki, a wówczas konieczne jest specjalistyczne leczenie. Wczesne rozpoznanie i wcześnie włączone odpowiednie leczenie może zapobiec powikłaniom prowadzącym do trwałego pogorszenia widzenia. Ból, zaczerwienienie oka i pogorszenie widzenia są sygnałem poważniejszej choroby oczu, nie powinny być nigdy bagatelizowane i jak najszybciej powinny być skonsultowane przez lekarza okulistę.

W większości przypadków jednak objawy typu pieczenie, łzawienie, uczucie dyskomfortu, suchości oczu czy ciała obcego, chociaż są dokuczliwe, nie są groźne. Mogą jednak powodować przejściowe zamglenie czy pogorszenie widzenia.

Uczucie suchego oka

Jest to jedna z częstszych przyczyn  dolegliwości ze strony oczu. Długie godziny spędzane przed komputerem, czytanie oraz noszenie soczewek kontaktowych zaburza prawidłowe nawilżanie oka. Narażenie na czynniki środowiskowe – zanieczyszczenie powietrza, kurz, dym, silny wiatr czy przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych dodatkowo nasila uczucie suchego oka. Praca w złym oświetleniu (niedostateczne oświetlenie, migające lub sztuczne światło) oraz przebywanie w suchych, źle przewietrzanych pomieszczeniach działa drażniąco na oczy. Uczucie suchego oka może być też objawem zespołu suchego oka.

Łzawienie

Łzawienie może być paradoksalnie jednym z objawów zespołu suchego oka. Pomimo nieprawidłowego jakościowo filmu łzowego, niedostatecznie nawilżającego powierzchnię oka, pacjent ma wrażenie ciągłego uczucia nadmiernego łzawienia. Dolegliwości te nasilają się w niekorzystnych warunkach środowiskowych. Przebywanie w klimatyzowanych czy suchych, w wyniku nadmiernego ogrzewania pomieszczeniach, narażenie na kurz, dym papierosowy czy niekorzystne warunki pracy wzmagają łzawienie. Pyły powstające przy pracy w niektórych zawodach, jak np. szlifierka, obróbka kamieni czy murarka powodują łzawienie w przebiegu przewlekłego zapalenia spojówek.

Niewyraźne widzenie

Może być przejściowe w zespole suchego oka, na skutek nieprawidłowego nawilżenia oka. Wymuszone mruganie może w tych okolicznościach przynieść krótkotrwałą poprawę. Zmęczenie oczu przy długotrwałym czytaniu, zwłaszcza drobnego druku w warunkach nieodpowiedniego oświetlenia czy podczas przebywania w klimatyzowanym lub ogrzewanym pomieszczeniu może także pogarszać przejściowo widzenie. Regularne stosowanie preparatów sztucznych łez poprawia stan nawilżenia oka na dłużej, poprawia również widzenie. Przejściowe pogorszenie widzenia może wystąpić podczas pracy przy komputerze czy po naświetleniu oczu, np. podczas opalania czy dłuższego przebywania na słońcu. Niewyraźne widzenie może być jednak spowodowane wadą refrakcji, zaćmą czy zmianami zwyrodnieniowymi plamki,  a te wymagają już leczenia okulistycznego.

Przewlekłe zaczerwienienie oczu 

Może być spowodowane nieprawidłowo dobraną korekcją okularową lub nie noszeniem okularów w przypadku występującej wady wzroku. Prawidłowo dobrana korekcja powoduje ustąpienie dolegliwości. Czerwone oko może być spowodowane zmęczeniem, brakiem snu, stresem, przebywaniem w sztucznym oświetleniu czy pocieraniem oczu. Kilkugodzinna jazda klimatyzowanym samochodem nasila objawy czerwonego oka. Nadmierna ilość promieniowania słonecznego dostająca się do oka podczas opalania czy przebywania na śniegu powoduje również podrażnienie oczu, prowadząc do wystąpienia czerwonego oka. Pływanie bez okularów ochronnych w basenach czy naturalnych akwenach wodnych także podrażnia spojówki, powodując zaczerwienienie oczu. Nieprawidłowa higiena oczu, zwłaszcza u osób noszących soczewki kontaktowe oprócz zaczerwienienia oka może prowadzić do poważnych powikłań.  Czerwone, swędzące oko jest charakterystyczne dla chorób alergicznych. Towarzyszy mu najczęściej obrzęk powiek i spojówek oraz objawy alergii układowej (katar sienny, astma). Występowanie wydzieliny w worku spojówkowym, ropnej lub śluzowej łącznie z czerwonym okiem jest sygnałem zapalenia spojówek lub rogówki na tle infekcji bakteryjnej lub wirusowej i powinno skłonić chorego do wizyty u okulisty. Poważniejsze schorzenia oczu powodujące objaw czerwonego oka, np. ostry napad jaskry, zapalenie rogówki czy tęczówki, przebiegają z ostrym bólem oka, spadkiem ostrości wzroku i są wskazaniem do kontroli okulistycznej w trybie pilnym.

Konsultacja medyczna: dr Katarzyna Kaszuba-Bartkowiak