Wpływ promieniowania UV na wzrok

Codziennie jesteśmy narażeni na działanie promieniowania ultrafioletowego. I chociaż niemal każdy z nas zdaje sobie sprawę, jakie ryzyko dla skóry niesie nadmierna ekspozycja na słońce, nie każdy wie, że oczy także są narażone na szkodliwe działanie promieniowania UV. A może wiązać się to z ryzykiem rozwoju chorób, z których niektóre np. AMD (zwyrodnienie plamki związane z wiekiem), mogą być przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku.


Promieniowanie ultrafioletowe możemy podzielić, w zależności od długości fali, na trzy rodzaje:

  • UVA (315-380 nm),
  • UVB(280-315 nm),
  • UVC (200-280nm).

Dla człowieka najgroźniejsze jest promieniowanie UVA i UVB, ponieważ tylko one docierają do powierzchni ziemi.

Szczyt ekspozycji oczu na promieniowanie UV w letni dzień to godzina 9 oraz 14-15 , a nie wbrew mylnemu przekonaniu w południe, kiedy słońce znajduje się wysoko nad głową, a oczy są chronione przez łuki brwiowe. Podobnie sytuacja wygląda zimą, kiedy to wskutek odbicia promieni słonecznych od śniegu, ekspozycja na promieniowanie UV jest nawet 100 razy większa niż podczas słonecznego, letniego dnia.

Z tego wynika, że ekspozycja na promieniowanie UV może stanowić istotne ryzyko dla oczu przez cały rok, nie tylko wiosną i latem.

Tkanki oka łatwo absorbują promieniowanie UV. Rogówka absorbuje głównie promieniowanie UVB, zaś soczewka UVA. W momencie absorpcji promieniowania dochodzi do przekazania całej energii tkance, co może być przyczyną jej poważnego uszkodzenia. Rodzaj uszkodzeń zależy od długości fali.

Oko posiada swoje własne mechanizmy obronne, takie jak mrużenie czy zwężenie źrenicy, które mają zapobiegać nadmiernemu pochłanianiu promieniowania słonecznego. Niestety często mechanizmy te są niewystarczające.

Do najczęstszych i udowodnionych naukowo schorzeń związanych bezpośrednio z nadmierną ekspozycją oka na słońce należą:

  • skrzydlik,
  • tłuszczyk,
  • zaćma,
  • posłoneczne uszkodzenie rogówki,
  • posłoneczne uszkodzenie plamki żółtej,
  • zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD),
  • nowotwory skóry powiek i oczu (np. czerniak naczyniówki).

Długotrwałe przebywanie na słońcu sprzyja także podrażnieniu oczu. Może powodować objawy takie jak uczucie suchości, zaczerwienienie czy uczucie piasku pod powiekami. Wskazane wówczas jest stosowanie preparatów nawilżających (np. Starazolin HydroBalance), które skutecznie niwelują dokuczliwe objawy i chronią oko przed nadmiernym wysuszeniem. Na szkodliwe działanie promieniowania ultrafioletowego narażone są bardziej osoby o jasnych tęczówkach oraz dzieci, których źrenice są szersze a soczewki bardziej przezierne niż u osoby dorosłej.